وکیل،وکالت،موسسه-حقوقی،ملک،زمین،اختلاف ملکی،عکس،عکس-نوشته،law،lawyer،هبه،درخواست وکیل،مشاوره با وکیل

هبه به چه معنی است؟(هبه چیست،بخشیدن مال)

هبه به چه معنی است؟(هبه چیست،بخشیدن مال،،،مشاوره حقوقی)

هبه اصطلاحی است در فقه اسلام به معنی عقد دادن مالی به دیگری و به رایگان که شخص بخشنده را «واهب»، طرف گیرنده را «متهب» و مال مورد هبه را «عین موهوبه» گویند. عقد هبه با ایجاب و قبول و گرفتن عین مال تشکیل می‌گردد.

واهب امکان بازگشت از هبِه را ولو بدون رضایت متهب (گیرنده مال) دارد مگر در هِبه به به اولاد، خواهر و برادر، عمو عمه، زن و یا شوهر.

بنا به ایران و نظر عموم فقها شرط گرفتن مال، شرط صحت عقد است یعنی بدون آن مال از مال موهوب به متهب منتقل نمی‌شود

هبه در لغت به معنای بخشیدن و دادن چیزی به کسی بدون عوض است. در تعریف در معنای اصطلاحی هِبه آورده شده است: واهب آن چیزی را که ملک خودش است، رایگان و بلاعوض به دیگری انتقال بدهد. به هِبه عطیه و نحله نیز می گویند. معنای لغوی هِبه و اصطلاحی آن نزدیک به هم هستند، زیرا در هر دو تحویل رایگان عین به دیگری است.

هبه در لغت به معنای بخشیدن و دادن چیزی به کسی بدون عوض است. در تعریف در معنای اصطلاحی هِبه آورده شده است: واهب آن چیزی را که ملک خودش است، رایگان و بلاعوض به دیگری انتقال بدهد. به هِبه عطیه و نحله نیز می گویند. معنای لغوی هِبه و اصطلاحی آن نزدیک به هم هستند، زیرا در هر دو تحویل رایگان عین به دیگری است. هِبه و بخشش به خویشاوندان اگرچه فقیر هم نباشد مستحب است. مخصوصا در مورد پدر و فرزند استحباب آن موکد است و پدر و مادر اگر نیاز مالی داشته باشند؛ هِبه و بخشش به آنها واجب عینی است. در هِبه مستحب است بین فرزندانش فرق نگذارد؛ و به طور مساوی به آنها هِبه کند.

ارکان هبه

هبه از سه رکن تشکیل می شود:

۱ -واهب: کسی است که مال را به دیگری تملیک می کند.

۲- متهب: کسی است که تملیک را قبول می کند.

۳- موهوب: مالی که مورد هِبه است و بخشش می شود.

اقسام هبه

هبه بر دو نوع است. مورد اول هِبه معوض است که واهب در هنگام عقد به متهب شرط کند، عوض چیزی را که به او می دهد او نیز عوض آن را رایگان به واهب بدهد. یا این که متهب بدون شرط واهب، چیزی در مقابل هبِه ای که گرفته رایگان به واهب بدهد.

مورد دوم هِبه غیرمعوض که واهب در هنگام عقد هِبه، شرط پرداخت عوض بر متهب نکرده باشد و متهب هم چیزی در عوض هِبه به واهب پرداخت نکند.

تفاوت هبه معوض با عقود دیگر

در هِبه معوض عوضی که در آن قرار داده می شود، در مقابل مال موهوب نیست بلکه عوض در مقابل شرط واهب است. در عقود دیگر مثل بیع، عوض در مقابل عین است.

تبیین هبه

هِبه علاوه بر ایجاب احتیاج به قبول نیز دارد مثل بیع، نکاح و ، ایجاب آن به هر لفظی که ظهور عرفی در معنای بخشیدن داشته باشد مثل وهبتک به تو بخشیدم. یا ملکتک ملک تو کردم محقق می شود و همچنین قبول هِبه با هر لفظی که ظهور عرفی در معنی قبول دارد و دلالت بر رضایت متهب دارد واقع می شود. قبض عین موهوبه شرط صحت آن است البته بعضی از فقها عقیده دارند که قبض شرط لزوم هبِه است شرط صحت یعنی متهب علاوه بر قبول هِبه باید چیزی را که به او هبِه شده، از واهب تحویل بگیرد؛ و این قبض هم باید به اذن واهب باشد. بنابراین اگر متهب عین موهوبه را قبض نکند حکم ملکیت بر آن بار نمی شود؛ و اگر واهب قبل از قبض متهب بمیرد این عین موهوبه جزء ترکه واهب حساب می شود.

فرق بین عقد و ایقاع

گفته شده که هِبه عقد بوده و از دو طرف تشکیل شده است. علاوه بر ایجاب به قبول نیز احتیاج دارد. ولی ایقاع یک طرفی است فقط ایجاب می خواهد احتیاج به قبول ندارد مثل طلاق و عتق.

نوع عقد هبه

هبه عقد جائز است: یعنی هر یک از طرفین می توانند آن را به هم بزنند، مگر در چند مورد که هبِه لازم می شود و واهب نمی تواند آن را به هم بزند و عین موهوبه را پس بگیرد.

  1. بخشش به خویشاوندان باشد مثل پدر و مادر
  2. واهب مال را «قربة الی الله » بخشیده باشد.
  3. هِبه معوضه باشد اگر چه متهب عوض خیلی کم به واهب داده باشد.
  4. مال موهوبه به حال خود باقی نمانده باشد. بلکه تمام یا بعضی از آن به کلی تلف شده یا صورت آن تغییر کرده مثلا پارچه دوخته شده یا اطعام خورده شده باشد یا این که متهب مال را به دیگری انتقال داده باشد.
  5. واهب بعد از تحویل عین موهوبه از دنیا برود یا متهب بعد از تحویل گرفتن فوت کند.

احکام وضعی هبه

حکم فروش مال موهوبه: اگر واهب در هِبه ای که نمی تواند رجوع کند عین موهوبه را بفروشد بیعش فضولی است؛ و چنانچه متهب اجازه دهد معامله اش صحیح است؛ و اگر اجازه ندهد معامله باطل است؛ و اگر هِبه غیرلازمه باشد و متوجه باشد که مال موهوبه را می فروشد این فروشش رجوع از هِبه است؛ و معامله اش نیز صحیح است.

طریقه رجوع از هبه

رجوع در هبه یا با گفتار است به طوری که واهب بگوید از هِبه ام برگشتم یا مال موهوبه را برگردان یا به فعل است، مثل برگرداندن عین و گرفتن آن از دست متهب؛ و اگر واهب مال موهوبه را بفروشد یا دهد یا وقف کند اگر به قصد رجوع از هِبه باشد این هم رجوع از هِبه است؛ و در رجوع هم اطلاع متهب شرط نیست و صحیح است.


وکیل،وکالت،موسسه-حقوقی،ملک،زمین،اختلاف ملکی،عکس،عکس-نوشته،law،lawyer،هبه،درخواست وکیل،مشاوره با وکیل


گروه وکلای دادشید

موسسه حقوقی ندای عدالت ساعی (گروه وکلای دادشید) با بهره گیری از وکلای پایه یک دادگستری آماده ارائه انواع خدمات حقوقی و در مراجع حقوقی کیفری دیوان عدالت و  سایر مراجع حقوقی و اداری توسط  و مشاوره حقوقی در سرتاسر کشور می باشد جهت ارتباط با این مجموعه اینجا را کلیک کنید.

همیشه بخاطر داشته باشید؛ مسائل مشابه حقوقی الزاماََ راه حل مشابهی ندارند بدون مشورت با یا مشاور حقوقی هیچ گونه اقدامی انجام ندهید.