دستاوردهای قانون جدید دیوان عدالت اداری -گروه وکلای دادشید

دستاوردهای قانون جدید دیوان عدالت اداری – گروه وکلای دادشید

(مقالات حقوقی،حقوق اداری،دیوان عدالت اداری،دستاوردهای جدید،مشاوره اینترنتی،مشاوره حقوقی،موسسه حقوقی ،وکالت،درخواست وکیل،وکیل،مشاور)

 

دستاوردهای قانون جدید دیوان عدالت اداری

با وقوع انقلاب اسلامی و با توجه به ریشه های آن ،تحولی برجسته در نظام حقوقی اجتناب ناپذیر بود و از این روی توجه انقلابیون از ابتدا به آن جلب شد. یکی از بدعت های مبارک جمهوری اسلامی در نظام حقوقی کشورمان ، دیوان عدالت اداری بود. پيش از انقلاب اسلامي، در سال ۱۳۳٩، قانون تاسیس شورای دولتی به تصویب رسيد ولی هیچگاه اجرا نشد و همواره در کتب مرجع حقوقی از آن به عنوان مثال بارز قانون متروک یاد می شود. تصریح تاسیس دیوان عدالت اداری ، به عنوان مرجع تظلمات اداری، موجب شد تا برای نخستین بار در تاریخ حقوق ایران مرجعی عالی به ات مراجع اداری رسیدگی نماید. (دستاوردهای قانون جدید دیوان عدالت اداری )

حوزه صلاحيت گسترده ديوان عدالت اداري در ماده ۱۱ قانون مصوب ۱۳۶۰ و ماده ۱۳ قانون مصوب سال ۱۳۸۵ كه مراجع گوناگون شبه قضايي را در بر مي گيرد، دلالت بر عزم قانون گذار براي نظارت بر قانون مداري مقررات و تصميم هاي اجرايي دارد. علاوه بر این، تاسیس دیوان عدالت اداری پاسخ به دغدغه خروج قوه مجریه از حدود مقرر در قوانین عادی بود زیرا بعضاً دیده می شد که مقام های اجرایی در وضع مقررات اجرایی و تفسیرهای خویش از قوانین عادی از حدود مقرر خارج می شدند. (دستاوردهای قانون جدید دیوان عدالت اداری )

نهاد دیوان عدالت اداری این امکان را برای شهروندان فراهم می آورد تا از اجراي این گونه مقررات جلوگیری شود. افزون بر مورد فوق، در ماده ۲۵ قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۶۰ نیز عدم مغایرت مقررات اجرایی با شرع نیز پیش بینی شده بود تا دیوان عدالت اداری راجع به این موضوع از شورای نگهبان استعلام نماید و بر اساس آن تصمیم لازم در مورد ابقاء یا ابطال مصوبه اجرایی را اتخاذ نماید. در واقع بر اساس اصل ۴ قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران، سازوكاري پيش بيني شده است تا علاوه بر نظارت بر قوانين مصوب مجلس شوراي اسلامي، مقررات اجرايي نيز مغايرتي با شرع مقدس نداشته باشند.(دستاوردهای قانون جدید دیوان عدالت اداری )(دستاوردهای قانون جدید دیوان عدالت اداری )

به رغم تصویب قانون دیوان عدالت اداری در سال ۱۳۸۵ پس از گذشت مدت اندکی مشخص شد که قانون دارای نواقص بسیاری است و برخی از دستاوردهای قانون مانند حذف شعب تجدیدنظر و تاسیس شعب تشخیص ، راهگشا نیستند. به علاوه، قانونی نیز برای آیین دادرسی دیوان ضروری بود. از این روی، مراحل طولانی تصویب قانون آیین دادرسی دیوان عدالت اداری که سپس تشکیلات نیز بدان افزوده شد، آغاز گردید. سرانجام این قانون در مرداد ماه ۱۳۹۲ جایگزین قانون سال ۱۳۸۵ شد. (دستاوردهای قانون جدید دیوان عدالت اداری )

از بعد ساختاری این قانون با حذف شعب تشخیص، شعب تجدیدنظر را در دیوان احیاء نمود و به کمیسیون های تخصصی این مرجع نیز جایگاهی قانونی بخشید. در بعد آیین دادرسی شاهد تحولات مثبت در فرآیند رسیدگی و طرح دعوا و نیز اجرای احکام هستیم. هر چند هنوز هم در آیین دادرسی بیشتر نگرش حقوق خصوصی غالب است و مفهوم منافع عمومی جای خویش را در ابعاد رسیدگی دیوان باز نکرده است. (دستاوردهای قانون جدید دیوان عدالت اداری )(دستاوردهای قانون جدید دیوان عدالت اداری )

در بعد صلاحیت نیز بسیاری از ایرادهای ماده ۱۳ قانون پیشین، در ماده ۱۰ قانون فعلی مرتفع گردیده است. برای مثال، به تردید در مورد صلاحیت دیوان در مورد موسسات عمومی غیر دولتی پایان داده شد.به علاوه، بسیاری از مراجع مانند شورای گاه، هیات های بازرسی و کمیسیون ماده ۵۶ قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل ها و منابع طبیعی که موضوعیت نداشتند از این ماده حذف شدند. افزون بر موارد فوق، صلاحیت هیات عمومی دیوان نیز به موسسات عمومی غیر دولتی با تصریح قانون تسری یافت. (دستاوردهای قانون جدید دیوان عدالت اداری )(دستاوردهای قانون جدید دیوان عدالت اداری )

نکته قابل توجه در صلاحیت هیات عمومی مذکور در ماده ۱۲ قانون جدید حذف شورای عالی انقلاب فرهنگی از تبصره این ماده بود که پیش از این از صلاحیت هیات عمومی مستثنا شده بود. در مورد تصمیمات غیرقضایی قوه قضاییه در تبصره ماده ۱۰ قانون کنونی به صراحت آیین نامه ها، بخشنامه ها وتصمیمات غیر قضایی رییس قوه قضاییه از صلاحیت هیات عمومی خارج شدند. (دستاوردهای قانون جدید دیوان عدالت اداری )(دستاوردهای قانون جدید دیوان عدالت اداری )

بدین ترتیب، تلاش شده است قانونی جامع مشتمل بر ساختار، ترکیب و آیین دادرسی برای دیوان عدالت اداری ارائه شود تا حوزه های گوناگون مرتبط با دیوان عدالت اداری را پوشش دهد. به یقین، در قانون مصوب سال ۱۳۹۲ پیشرفت های قابل ملاحظه ای را در زمینه های فوق شاهد هستیم اما نباید فراموش نمود که پس از سی و دو سال باید شاهد پویایی و آمدی بسیار فراتر از وضعیت کنونی از دیوان عدالت اداری می بودیم. اصول ۱۷۰ و ۱۷۳ و نهاد دیوان عدالت اداری، به عنوان یکی از برترین ها، اگر نگوییم برترین، دستاوردهای قضایی نظام جمهوری اسلامی ایران از این امکان برخوردار است که به نهادی بسیار آمدتر و مورد اعتماد برای احقاق حقوق شهروندان تبدیل شود. امید آن است که این قانون، مانند قوانین پیشین، گامی استوار برای ارتقای جایگاه دیوان عدالت اداری در نظام قضایی جمهوری اسلامی ایران و نزدیکی آن به الگوی مطلوب دادرسی اداری باشد.(دستاوردهای قانون جدید دیوان عدالت اداری )(دستاوردهای قانون جدید دیوان عدالت اداری )

دکتر محمدرضا ویژه – عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبائی

 


گروه وکلای دادشید

موسسه حقوقی ندای عدالت ساعی (گروه وکلای دادشید) با بهره گیری از وکلای پایه یک دادگستری آماده ارائه انواع خدمات حقوقی و در مراجع حقوقی کیفری دیوان عدالت و  سایر مراجع حقوقی و اداری توسط  و مشاوره حقوقی در سرتاسر کشور می باشد جهت ارتباط با این مجموعه اینجا را کلیک کنید.

همیشه بخاطر داشته باشید؛ مسائل مشابه حقوقی الزاماََ راه حل مشابهی ندارند بدون مشورت با یا مشاور حقوقی هیچ گونه اقدامی انجام ندهید.