تعریف ورشکستگی

تعریف ورشکستگی

تعریف ورشکستگی

ورشکستگی، حالت یک تاجر یا شرکتی تجاری است که از پرداخت بدهی‌های خود ناتوان شده و نمی‌تواند تعهدات خود را عملی کند. ورشکستگی و مقررات آن فقط در برگیرنده بازرگانان می‌شود و چنانچه اشخاص عادی قادر به پرداخت بدهی خود نباشند، در اصطلاح به آنان معسر گفته می‌شود.
به دلیل آنکه شرکت‌های تجارتی، بازرگان شناخته می‌شوند، مشمول مقررات ورشکستگی خواهند شد ولی شرکا و مدیران آنها چون تاجر نیستند، مشمول این مقررات نخواهند شد. ورشکستگیباید به موجب حکم دادگاه اعلام شود و تا زمانی که دادگاه حکم ورشکستگی را صادر نکرده، ورشکستگی تاجر ثابت نمی‌شود.
قانونگذار در ماده ۴۱۲ قانون تجارت ورشکستگی را تعریف کرده است، ورشکستگی در نتیجه توقف از تأدیه وجوهی که بر عهده تاجر است، حاصل می‌شود. یعنی به محض اینکه تاجر یا شرکت تجارتی قادر به پرداخت دیون خود نشد، ورشکسته می‌شود.
در خصوص اینکه تاجر یا شرکت تجارتی چگونه متوقف می‌شود، باید وضع کلی تاجر را بررسی کرد و دید که آیا اموال، مطالبات و دارایی‌های او از دیونش کمتر است یا خیر؟ اگر میزان دارایی‌ها کمتر از دیون بود، دادگاه بر اساس نظر کارشناس حکم به توقف و ورشکستگی می‌دهد اما در غیر این صورت دعوای ورشکستگی پذیرفته نمی‌شود.
به صراحت ماده ۴۱۲ قانون تجارت، شرکت تجارتی ممکن است ورشکستگی شود. شرکت های تجارتی به شرکت‌هایی گفته می‌شود که در ماده ۲۰ قانون تجارت از آنها یاد شده است.

تفاوت اعسار و ورشکستگی

از آنجایی که مفهوم ورشکستگی تا اندازه ای و از برخی جهات با مفهوم اعسار مشابهت دارد، باید گفت که این دو در اصطلاح قانونی دارای تفاوت های بارزی می باشند به نحوی که در زمان طرح دوعوی، لزوما می بایست از مفهوم صحیح و متناسب استفاده گردد. در غیر این صورت، قطعا منتهی به رد دعوی و شکست در پرونده قضایی خواهد شد. بنابراین بد نیست که تفاوتهای موجود در این دو مفهوم را بیشتر و بهتر بررسی نمائیم.
اعسار فقط شامل غیر تجار می‌شود، یعنی اینکه صرفا اشخاص غیر تاجر مشمول اعسار می‌شوند و تجار و شرکت‌های تجاری نیز نمی‌توانند ادعای اعسار کنند و در صورت داشتن این ادعا، دادگاه ادعای اعسار آنها را رد و به آنها اعلام می‌کند که باید دادخواست ورشکستگی ارایه کنند.
در مورد اعسار باید گفت که فقط فرد ناتوان از پرداخت و مدیون ادعای اعسار می‌کند و طلبکار نمی‌تواند دادخواست و دعوای اعسار را علیه بدهکار مطرح کند. در حالی که در ورشکستگی علاوه بر تاجر و شرکت تجارتی که می‌توانند دادخواست ورشکستگی ارایه کنند، بستانکاران نیز می‌توانند این اقدام را انجام دهند.

انواع ورشکستگی

در حال حاضر در مقررات تجاری ایران، ورشکستگی به ۳ نوع تقسیم شده است:
۱- ورشکستگی عادی
۲- ورشکستگی به تقصیر
۳- ورشکستگی به تقلب
که هر یک از این عناوین، دارای شرایط ویژه ای می باشد و در صورتی که در رای دادگاه، هر یک از عناوین مزبور مندرج گردد، تبعا دارای آثار حقوقی خاص خود می باشد. برای شناخت هر چه بیشتر انواع ورشکستگی ، اینجا کلیک کنید.